Mieszkańcy Tomaszowa Lubelskiego zwrócili się do nas z prośbą o wsparcie gdy dowiedzieli się o planowanym usunięciu drzew w związku z zaplanowaną inwestycją- budową drogi rowerowej. Wspólnie z aktywistami w ramach inicjatywy lokalnej przygotowaliśmy petycję dotyczącą zachowania drzew i zrealizowania inwestycji, bo taki wariant jest możliwy. Przygotowaliśmy również wniosek do Burmistrza z prośbą o przeanalizowanie innych wariantów realizacji planowanej inwestycji.
Drzewa w miastach łagodzą upały nie tylko dzięki ocienianiu. Dzięki transpiracji (duże drzewo – kilkaset litrów dziennie) mają moc przynajmniej kilku klimatyzatorów; do tego klimatyzator pompuje ciepło na zewnątrz, a drzewo zamienia je na odparowanie wody. Ma to kluczowe znaczenie dla łagodzenia tzw. wysp ciepła i zmniejszenia ryzyka śmierci osób starszych oraz poprawy jakości życia wszystkich mieszkańców miast. Zmiany klimatyczne postępują i nie będzie chłodniej. Ponadto instytucje zarządzające mają zapewnić aby w ramach realizowanych przedsięwzięć infrastrukturalnych uwzględniane były zagadnienia związane z ochroną zieleni. Mając na uwadze ochronę różnorodności biologicznej i potrzebę adaptacji do zmiany klimatu (w szczególności na obszarach miejskich), wycinka istniejących drzew i krzewów będzie ograniczona do minimum w trakcie realizacji projektów współfinansowanych ze środków polityki spójności. Instytucje zarządzające powinny dokładać starań, aby w ramach realizowanych przedsięwzięć uwzględniane były zagadnienia związane z ochroną zieleni (np. poprzez stosowanie standardów ochrony zieleni tam, gdzie zostały one opracowanie i przyjęte). Ponadto stosowanie zasady „nie czyń poważnej szkody” jest obowiązkowe w odniesieniu do programów i projektów finansowanych z środków unijnych, przy czym ocenę zgodności z DNSH należy przeprowadzać już na poziomie planowania – strategicznego i inwestycyjnego.
Warto pamiętać, ze drzewa są dobrem i zasobem nieodnawialnym w skali naszego życia. Gdy wytniemy drzewa 50-letnie, potrzebujemy 50 lat, aby je odtworzyć. Dlatego bezwzględnym interesem publicznym jest zachowanie drzew, nawet jeżeli wnioskodawca realizuje inny cel publiczny. Argument o wyważeniu interesu społecznego (czyli cały szereg pożytków z drzew) i prywatnego (inwestycja) jest bardzo istotny – jednak w praktyce, niestety, bardzo często pomijany. Na szczęście w Tomaszowie Lubelskim włodarze właściwie wyważyli interes społeczny wybierając wariant wymagający zmiany projektu, co pozwoli na zrealizowanie planowanej inwestycji i zachowanie rosnących drzew. Dziękujemy!
PROJEKT “RUCH PRZYJACIÓŁ DRZEW” FINANSOWANY ZE ŚRODKÓW NARODOWEGO INSTYTUTU WOLNOŚCI – CENTRUM ROZWOJU SPOŁECZEŃSTWA OBYWATELSKIEGO W RAMACH RZĄDOWEGO PROGRAMU FUNDUSZ INICJATYW OBYWATELSKICH NOWEFIO NA LATA 2021-2030